Niemand wil nog een woon-eetkamer: Franse gezinnen kiezen nu voor deze veel socialere trend.

Zaterdagavond in een klein appartement in Lyon. Vier vrienden zitten opeengepakt rond een salontafel, borden op hun knieën, glazen balancerend tussen geurkaarsen en een afstandsbediening. De tv staat op mute, de keuken is half zichtbaar vanaf de bank, en iemand verdwijnt telkens weer “heel even” om in de pan op het vuur te roeren. De beroemde woon-eetkamer, bedoeld om “gezellig en open” te zijn, voelt uiteindelijk meer als een gang dan als een echte plek om samen te zijn.

Het gesprek valt telkens stil als iemand moet opstaan.

Steeds meer Franse huishoudens zijn het beu, dat ongemakkelijke tussending. Iets nieuws neemt stilletjes het over.

De trage dood van de woon-eetkamer

Overal in Frankrijk horen makelaars dezelfde zin: “Als het kan, willen we geen woon-eetkamer.” Mensen willen iets anders, iets dat niet aanvoelt als een showroom uit een catalogus van 2005. De grote tafel die doordeweeks niemand gebruikt, de bank tegen de muur geduwd, de tv als centraal altaar van het huis - het voelt allemaal gedateerd.

De ruimte die zogezegd “alles” moest doen, doet vaak niets écht goed. Het is een plek waar je doorheen loopt, niet een plek waar je woont.

In Bordeaux kochten een jong koppel, Elise en Romain, onlangs een appartement van 70 m². Op het plan stond de klassieke combo: “Séjour / Salle à manger 26 m²”. Ze schrapten dat label met potlood. “Dat willen we niet,” zeiden ze tegen hun architect. Vandaag heet diezelfde kamer op hun moodboard officieel “pièce de vie partagée” (gedeelde leefruimte), en elk deel heeft een rol.

De oude eethoek langs de muur werd een lange, hoge tafel die tegen het keukeneiland aanzit. Half bar, half bureau, half huiswerkzone voor hun dochter. Het “woon”-deel keert nu de rug naar de tv en kijkt naar een boekenkast en planten.

Wat de woon-eetkamer vervangt, is geen nieuw meubelstuk of een trend uit een catalogus. Het is een andere manier van samenleven thuis. Franse huishoudens zoeken flexibele, sociale ruimtes waar je kunt koken, werken, spelen en praten zonder vast te hangen in “bankgedeelte” versus “eetgedeelte”.

Huizen worden kleiner, thuiswerken komt vaker voor, en maaltijden zijn minder formeel. Het oude model - de grote tafel die je twee keer per jaar gebruikt en het heilige tv-hoekje - past niet meer bij het dagelijks leven. Mensen willen kamers die zich aan hén aanpassen, niet andersom.

De opkomst van de “pièce de vie partagée”

De nieuwe trend is duidelijk: één grote, gedeelde leefruimte die in zones is ingedeeld in plaats van in officiële “functies”. Denk eraan als een gezellige studio binnen een groter huis. De keuken gaat breed open, de tafel verschuift, de zetel draait, en schuifpanelen verschijnen wanneer nodig.

Een typische indeling: een uitnodigende keuken met een centraal eiland, een royale tafel in het midden die voor bijna alles dient, en een zachte, net iets intiemere hoek om te lezen of te praten. De tv is niet langer de baas. Het is gewoon één object tussen de andere.

Interieurontwerpers krijgen steeds vaker de vraag naar een “gezellige leefruimte” in plaats van “salon / eetkamer”. Een Parijse decorateur vertelde me over een gezin in Saint-Étienne met drie kinderen. Ze haalden de muur tussen keuken en leefruimte weg en deden iets radicaals: ze verwijderden het vaste eetkamermeubilair.

In de plaats kwam een grote uitschuifbare tafel op wieltjes. Door de week staat die bij het schuifraam als huiswerk- en laptopstation. Op vrijdagavond rolt ze richting keuken, gaat er een tafelkleed over en komen de gezelschapsspellen tevoorschijn. Op zondag schuift ze terug en ontstaat er een enorme open plek waar de kinderen Lego-steden op de vloer bouwen.

De logica is simpel. Mensen willen gezellige kamers, geen museumstukken. Met meerdere microzones kan iedereen z’n ding doen zonder zich af te zonderen in aparte kamers. Ouders maken eten terwijl tieners aan dezelfde tafel werken. Vrienden praten aan het eiland terwijl iemand op een laptop nog een presentatie afwerkt.

We gaan van een logica van “show” (mooie eettafel, bijpassende stoelen, imposant dressoir) naar een logica van “gebruik”. Dingen moeten multitasken. Eén tafel, twee banken, een paar krukken, misschien een inklapbare console: dat volstaat om met tien mensen op een zaterdag te tafelen en toch licht te voelen op maandagochtend.

Hoe je je woon-eetkamer verandert in een echte sociale hub

De eerste concrete geste is bruut maar bevrijdend: stop met de kamer te centreren rond de tv of de grote eettafel. Begin met de vraag: “Waar brengen we écht samen tijd door?” en bouw van daaruit.

Vaak is het echte hart van het huis de keukenhoek of een zonnige plek bij het raam. Zet je hoofdtafel daar. Laat die het podium worden: voor maaltijden, knutselen, laptops, lange gesprekken die tot in de avond doorlopen. Schik de rest errond als satellieten.

Veel mensen blijven hangen omdat ze denken dat ze eerst meer vierkante meters nodig hebben om iets te veranderen. De klassieke valkuil: een gigantische tafel houden “voor het geval dat we met tien zijn met Kerstmis” en dan klagen dat er geen ruimte is om met de kinderen te spelen of een yogamat uit te rollen. Eerlijk: niemand doet dat elke dag.

Een betere strategie is kiezen voor transformeerbare meubels: een uitschuiftafel, stapelbare stoelen, een bank die onder de tafel schuift, nest-salontafels. Je wint lucht en beweging. En je hebt niet het gevoel dat je in een permanent banketzaaltje woont dat nooit echt begint.

“Toen we de formele eethoek weghaalden, veranderden onze avonden,” zegt Marion (39) uit Lille. “We praten meer. Mensen blijven rond het eiland hangen, de kinderen tekenen naast ons, en de zetel is maar één optie tussen andere, niet de enige bestemming.”

• Geef één royale, centrale tafel voorrang boven meerdere kleine.
• Kies minstens één verplaatsbaar stuk op wieltjes voor snelle herindeling.
• Werk met verlichting per zone: een hanglamp boven de tafel, een vloerlamp bij de zetel, warmer licht bij de keuken.
• Gebruik tapijten of verschillende verfkleurzones om visueel te scheiden zonder muren toe te voegen.
• Hou één hoek low-tech: geen schermen, alleen boeken, spelletjes en kussens.

Een nieuwe manier van samenleven thuis

Het einde van de woon-eetkamer is minder een decortrend dan een sociale verschuiving. Het huis is niet langer alleen de plek waar je tv kijkt en drie maaltijden eet. Het is een co-workingplek, een speelkamer, een cocon, soms zelfs een mini-restaurant voor vrienden in het weekend. De ruimte die werkt, is degene die al die rollen kan volgen zonder vast te roesten in één houding.

We kennen het allemaal: dat moment waarop je beseft dat je “mooiste” kamer ook degene is die je het minst gebruikt.

Door deze flexibelere, gedeelde “pièce de vie” te omarmen, veranderen Franse huishoudens stilletjes de regels. De perfecte zetel is minder belangrijk dan hoe makkelijk je er een extra stoel bijschuift. Het prestige van een grote tafel is minder belangrijk dan het aantal echte gesprekken dat er rond gebeurt. De beste ruimtes zijn licht imperfect, een beetje chaotisch, maar intens geleefd.

De simpele waarheid: een goede kamer maakt geen indruk op je gasten, ze ontspant hen. En misschien is dat waarom de oude woon-eetkamer, met zijn stijve stoelen en pronkkast, verdwijnt. Iets zachters, levendiger, menselijker neemt de plaats in.

Kernpunt	Detail	Waarde voor de lezer
Van “woon-eetkamer” naar gedeelde leefruimte	Verschuiving van vaste, formele zones naar flexibele, geleefde plekken	Geeft ideeën om je hoofdruimte te herdenken zonder te verhuizen
Meubels die zich aanpassen	Uitschuiftafels, banken, verplaatsbare elementen, zones maken met licht	Helpt om meer mensen te ontvangen terwijl het dagelijks praktisch blijft
Sociaal centrum van de woning	Keuken, tafel en zachte hoek werken samen in plaats van te concurreren	Zorgt voor een warmere, meer ontspannen sfeer voor familie en vrienden

FAQ:

• Staat de tv echt niet meer centraal in Franse woonkamers? Veel huishoudens hebben er nog één, maar die verhuist vaak naar een zijmuur, een kleiner hoekje of zelfs een slaapkamer, zodat de hoofdruimte kan draaien rond gesprek en gedeelde activiteiten.
  
• Hoe ontvang ik grote etentjes zonder formele eetkamer? Gebruik een uitschuiftafel, inklaptafels of een mix van banken en stoelen, en berg extra zitplaatsen de rest van de tijd op in een slaapkamer of gang.
  
• Wat als mijn ruimte heel klein is, zoals een studio? Kies één sterke, centrale tafel, lichte stoelen en een compacte slaapzetel, en speel met tapijten en verlichting om verschillende “momenten” in dezelfde kamer te maken.
  
• Werkt deze trend met kinderen? Ja, zeker: kinderen kunnen huiswerk maken aan dezelfde tafel waar volwassenen koken of praten, en je maakt snel ruimte vrij op de vloer om te spelen.
  
• Heb ik een interieurontwerper nodig om mijn indeling te veranderen? Nee: begin door gewoon één groot stuk (tafel of zetel) te verplaatsen, test een nieuwe opstelling een week, en beslis pas daarna of je wil investeren in nieuwe meubels.