De zoektocht naar vlucht MH370 wordt hervat met geavanceerde technologie.

De missie is een race tegen het weer, de tijd en pijnlijke herinneringen, nu een onderwaterzoektocht naar de vermiste Malaysia Airlines-vlucht MH370 opnieuw wordt opgestart - meer dan tien jaar nadat het toestel verdween.

Een mysterie dat niet wilde verdwijnen

Malaysia Airlines-vlucht MH370 verdween op 8 maart 2014 tijdens een nachtvlucht van Kuala Lumpur naar Beijing. Aan boord waren 239 mensen, van zakenreizigers tot gezinnen die naar huis gingen of op vakantie vertrokken.

Minder dan een uur na het opstijgen stopte het vliegtuig met communiceren met de civiele luchtverkeersleiding. Radargegevens lieten later een scherpe, onverklaarde draai terug over het Maleisische schiereiland zien en richting de Andamanse Zee. Daarna verdween de Boeing 777 simpelweg uit de conventionele volgsystemen.

Maandenlang daarna kamden schepen en vliegtuigen uit meerdere landen enorme delen van de oceaan uit. Later doorzochten diepzeevaartuigen gerichte zones in de zuidelijke Indische Oceaan. Ondanks een van de duurste zoekacties in de luchtvaartgeschiedenis werd het wrak niet gevonden.

Het verlies van MH370 is een open wond gebleven voor families en een verontrustende blinde vlek in de moderne luchtvaartveiligheid.

Alleen een beperkt aantal brokstukken spoelde aan op stranden in het westen van de Indische Oceaan, waaronder delen van een vleugel en interne cabinecomponenten. Die fragmenten bevestigden dat het toestel ergens in afgelegen wateren in het zuiden terechtkwam, maar ze maakten niet duidelijk waar of waarom.

Een nieuwe missie krijgt vorm

Eind december 2025 begon de zoektocht opnieuw. De Maleisische regering gaf groen licht voor een nieuwe operatie onder leiding van het Amerikaanse zeebodem-onderzoeksbedrijf Ocean Infinity, bekend om het inzetten van robottechnologie in extreme omgevingen.

Het bedrijf stuurde een van zijn Armada-klasse schepen, de Armada 86-05, naar een gebied met hoge waarschijnlijkheid in de zuidelijke Indische Oceaan. De missie is gepland voor 55 dagen en zal ongeveer 15.000 vierkante kilometer zeebodem onderzoeken, op basis van bijgewerkte modellering van de vermoedelijke eindroute van het toestel.

Het werk gebeurt onder een “no cure, no pay”-overeenkomst. In die constructie betaalt Maleisië Ocean Infinity alleen als het wrak daadwerkelijk wordt gevonden.

Het financiële risico ligt grotendeels bij de uitvoerder, wat druk toevoegt maar ook een sterke prikkel geeft om uit elk uur op zee maximale waarde te halen.

Waarom dit gebied, en waarom nu?

Nieuwe analyses van satelliet-“handshakes” - de uurlijkse pings die werden uitgewisseld tussen het vliegtuig en een geostationaire satelliet - hebben eerdere schattingen van MH370’s zuidwaartse route verfijnd. Oceanografen hebben ook oceaanstromingen opnieuw bekeken in het licht van waar bevestigd puin werd gevonden op Afrikaanse kusten en op eilanden.

Die bewijslijnen komen samen in een strook oceaan die tijdens eerdere zoektochten niet volledig in kaart is gebracht met moderne, hoge-resolutie-instrumenten. Het terrein is er meedogenloos: diepe troggen, steile vulkanische ruggen en grillige canyonwanden.

Die dramatische kenmerken kunnen puinvelden verbergen, sonarsignalen verstrooien en traditioneel gesleept materieel moeilijk veilig inzetbaar maken. Dit keer steunt de zoektocht op een ander soort hardware.

Robots op 6.000 meter

De aanpak van Ocean Infinity draait om AUV’s - autonome onderwatervoertuigen. Deze torpedovormige robots zwerven over de oceaanbodem zonder piloot aan boord en kunnen opereren tot dieptes van 6.000 meter, ver buiten de grenzen van menselijke duikers.

• Dieptecapaciteit: tot 6.000 m
  
• Uithoudingsvermogen: ongeveer 100 uur per duik
  
• Dekkingsgraad: grote zeebodemoppervlakken per missie in kaart gebracht
  
• Sensoren: sonar, laserscanners, optische camera’s, magnetometers
  

Eenmaal te water gelaten vanaf het moederschip spreiden de AUV’s zich uit en “vliegen” ze op slechts tientallen meters boven de zeebodem. Ze bouwen dichte, driedimensionale kaarten op met side-scan sonar en andere sensoren, op zoek naar vormen, metaalsignaturen of ongebruikelijke patronen in het sediment.

Na enkele dagen onder water keren de robots terug naar de oppervlakte en worden ze weer aan dek gehesen. Ingenieurs downloaden en verwerken de data en markeren alles wat door mensen gemaakt lijkt. Als er iets veelbelovends opduikt, kan Ocean Infinity een AUV terugsturen voor een nauwkeurigere passage of een op afstand bestuurd voertuig (ROV) inzetten met camera’s en grijpers.

Dezelfde gereedschapskist werd gebruikt om Shackleton’s schip Endurance onder Antarctisch ijs te lokaliseren, wat de waarde ervan bewees in vijandige, nauwelijks in kaart gebrachte gebieden.

In het geval van MH370 zullen teams zoeken naar alles: van grote stukken romp en motoren tot kleinere, verspreide componenten die in modder vastzitten of op onderwaterkliffen zijn blijven hangen.

Families kijken mee, de luchtvaart luistert

Voor nabestaanden van de 239 mensen aan boord van MH370 brengt de hernieuwde zoektocht een mix van optimisme en angst. Velen voerden jarenlang campagne voor een terugkeer naar de zeebodem en stelden dat eerdere inspanningen te vroeg werden stopgezet.

Het vinden van het wrak zou hun verlies niet uitwissen, maar het kan antwoorden geven op vragen die al meer dan tien jaar boven hen hangen: wie had de controle over het toestel; of er een technisch falen optrad; of iemand de eerste impact overleefde.

Hun verwachtingen zijn bescheiden en pijnlijk praktisch. Het identificeren van de crashlocatie kan overlijdensakten bevestigen, aansprakelijkheid verduidelijken en juridische geschillen beëindigen. Het kan ook herdenkingen baseren op concrete kennis in plaats van op schattingen.

In de bredere luchtvaartwereld blijft MH370 een casus die laat zien hoe een groot passagiersvliegtuig nog altijd van de radar kan verdwijnen. Sinds 2014 hebben toezichthouders regels aangescherpt over hoe vliegtuigen hun positie uitzenden, vooral boven oceanen waar radarbereik dun is of ontbreekt.

De locatie en toestand van het wrak kunnen die theorieën toetsen en toekomstige regels sturen rond tracking, zwarte dozen en cockpitbeveiliging.

Waarom de zeebodem zo moeilijk te lezen is

Zelfs met moderne AUV’s is het doorzoeken van de zeebodem monnikenwerk. De Indische Oceaan in de doelzone is meerdere kilometers diep, koud en donker. Zonder kunstlicht is het zicht praktisch nul.

Steile hellingen kunnen “schaduwen” werpen in sonarbeelden en puin verbergen achter ruggen en rotsblokken. Fijne modder die door de robots wordt opgewerveld kan camera’s verblinden. Sterke stromingen op diepte kunnen de AUV’s van hun koers duwen, waardoor voortdurend bijsturen nodig is.

Ook dataverwerking is een knelpunt. Elke missie levert terabytes aan sonar- en sensorinformatie op. Ervaren analisten moeten de resultaten doorspitten en natuurlijke rotsformaties onderscheiden van mogelijk door mensen gemaakte objecten. Eén veelbelovende vondst kan dagen aan vervolgwerk uitlokken.

Waar kijken onderzoekers naar als MH370 wordt gevonden?

Als het toestel wordt gelokaliseerd, begint een complexe tweede fase. Onderzoekers willen begrijpen hoe het vliegtuig uit elkaar viel, welke systemen faalden en wie in de laatste fase van de vlucht de controle had.

Belangrijke prioriteiten zijn waarschijnlijk:

• Het bergen van de flight data recorder en cockpit voice recorder, als die bereikbaar zijn
  
• Het beoordelen van schadepatronen aan vleugels en romp
  
• Het onderzoeken van motoronderdelen en stuurvlakken
  
• Het controleren op sporen van brand, explosie of decompressie
  
• Het vergelijken van structurele schade met simulatiemodellen van verschillende crashscenario’s
  

Bij andere diepwatercrashes, zoals Air France-vlucht 447 in de Atlantische Oceaan, werden zwarte dozen jaren na de impact gevonden en uitgelezen dankzij hun robuuste ontwerp. Of de recorders van MH370 de druk en corrosie op zulke dieptes hebben overleefd is onbekend, maar ingenieurs ontwerpen ze met duurzaamheid over tientallen jaren in gedachten.

Kernconcepten achter de zoektocht

De nieuwe missie steunt op enkele specialistische ideeën die inmiddels ver buiten de wetenschappelijke wereld relevant zijn.

Satellietpings: MH370 communiceerde met een geostationaire satelliet via een automatisch systeem dat normaal bedoeld is voor onderhoud en facturatie. Zelfs nadat reguliere datatransmissies stopten, bleven korte elektronische handshakes elk uur doorgaan. Analisten maten de tijdsvertraging en frequentieverschuivingen in die signalen om afstand en richting van het vliegtuig ten opzichte van de satelliet te schatten.

AUV vs ROV: AUV’s lijken op zelfrijdende auto’s van de oceaan: ze volgen vooraf geprogrammeerde routes en werken grotendeels autonoom. ROV’s zijn met een kabel verbonden aan een schip en worden direct bestuurd door piloten aan boord, waardoor ze beter zijn voor inspectie van dichtbij en delicate bergingswerkzaamheden.

No cure, no pay-contracten: Deze overeenkomsten verplaatsen een deel van het risico van overheden naar private uitvoerders. Ze kunnen projecten versnellen die anders zouden vastlopen op kosten, maar ze roepen ook vragen op over transparantie en over hoe beslissingen worden genomen als het zoekgebied halverwege moet worden aangepast.

Risico’s, hoop en wat hierna komt

De huidige operatie kent duidelijke risico’s. Slecht weer kan kostbare zoekdagen opsouperen. Apparatuur kan uitvallen ver van elke haven met de juiste reserveonderdelen. Een verkeerd gekozen zoekvak kan betekenen dat men de verkeerde kant van een onderwaterrug scant terwijl het wrak net buiten bereik ligt.

Er is ook de menselijke tol van hernieuwde aandacht. Als de missie niets vindt, kunnen families het gevoel hebben dat ze terug bij af zijn - maar dan met nieuwe pijn. Als het wrak wordt gevonden maar sommige vragen onbeantwoord blijven, zullen discussies over verantwoordelijkheid waarschijnlijk weer oplaaien.

Toch zijn de mogelijke voordelen moeilijk te negeren. Een succesvolle zoektocht zou eindelijk exacte coördinaten koppelen aan een van de grootste mysteries in de luchtvaart. Ze zou diepzeetechnologie testen en verfijnen die later kan worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek, kabelbescherming of milieumonitoring.

Voor reizigers heeft het verhaal van MH370 al veranderd hoe luchtvaartmaatschappijen en toezichthouders denken over tracking, satellietverbindingen en de mentale gezondheid van piloten. Wat deze nieuwe zoektocht ook aan het licht brengt, de lessen eruit zullen vermoedelijk invloed hebben op hoe vliegtuigen worden gemonitord en beschermd - lang nadat de laatste sonar-ping in de Indische Oceaan is weggeëbd.